हिंदू कॅलेंडर
हिंदू कॅलेंडर 2025, सणांच्या तारखा
2025 मधले सगळे हिंदू सण, प्रत्येकाची तिथी आणि ती ठरवणारा नियम यांसह. तारखा चंद्र आणि सूर्यावरून गणना करून काढल्या आहेत, आणि जिथे पंचांगांमध्ये खरंच मतभेद आहे तिथे एकच बाजू न निवडता सणासोबत तसं लिहिलं आहे.
दिल्लीसाठी केलेली गणना. भारतीय पंचांगं याच संदर्भ रेखांशावरून छापली जातात. सणांच्या तारखा शहरानुसार छापल्या जात नाहीत, कारण दिल्ली आणि चेन्नईत वेगळ्या दिवशी येणारी दिवाळी नियोजनासाठी काही कामाची नाही.
हिंदू कॅलेंडर
2025 मधले सण
वर्षातून एकदा येणारे मुख्य सण, तारखेच्या क्रमाने. कोणत्याही सणावर टॅप करा, त्याचा नियम, त्याची तिथी आणि इतर वर्षांतल्या तारखा दिसतील.
| तारीख | सण | तिथीचांद्र दिवस. चंद्राच्या एका कलेपासून पुढच्या कलेपर्यंत ती चालते, म्हणून ती क्वचितच सूर्योदयाला सुरू होते. व्रतं आणि सण तिथीवरून ठरतात. |
|---|---|---|
| 14 जानेमंगळवार | मकर संक्रांत | — |
| 2 फेब्रुरविवार | वसंत पंचमीही तिथी दोन निर्णायक क्षणांच्या मधेच सुरू होऊन संपते, म्हणून फक्त नियमावरून दिवस ठरत नाही. इथे तो दिवस दिला आहे ज्यात तिथीचा बहुतेक भाग येतो. | शुक्ल पंचमीपाचवी तिथी. वसंत पंचमी आणि नागपंचमी दोन्ही हिच्या नावावर आहेत, आणि अभ्यास व नवं शिकण्यासाठी ही चांगली मानली जाते.माघअकरावा चांद्र महिना, जानेवारी ते फेब्रुवारी. प्रयागला स्नानाचा महिना हाच, आणि वसंत पंचमी त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. |
| 26 फेब्रुबुधवार | महाशिवरात्रीभद्रा 10:05 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | कृष्ण चतुर्दशीचौदावी तिथी, पौर्णिमा किंवा अमावास्येच्या अगदी आधीची. महाशिवरात्री कृष्ण पक्षातल्या चतुर्दशीला येते, आणि लग्नासाठी ही रिक्ता तिथी आहे.माघअकरावा चांद्र महिना, जानेवारी ते फेब्रुवारी. प्रयागला स्नानाचा महिना हाच, आणि वसंत पंचमी त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. |
| 13 मार्चगुरुवार | होलिका दहनभद्रा 11:27 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | पौर्णिमापूर्ण चंद्राची रात्र, शुक्ल पक्षातली पंधरावी तिथी. गुरुपौर्णिमा, कार्तिक पौर्णिमा आणि होळी याच तिथीला येतात, आणि हा दानाचा दिवस आहे.फाल्गुनबारावा आणि शेवटचा चांद्र महिना, फेब्रुवारी ते मार्च. त्याच्या पौर्णिमेला होळी पेटते, आणि पुढच्या महिन्यापासून वर्ष बदलतं. |
| 14 मार्चशुक्रवार | धुळवडभद्रा 11:27 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | पौर्णिमापूर्ण चंद्राची रात्र, शुक्ल पक्षातली पंधरावी तिथी. गुरुपौर्णिमा, कार्तिक पौर्णिमा आणि होळी याच तिथीला येतात, आणि हा दानाचा दिवस आहे.फाल्गुनबारावा आणि शेवटचा चांद्र महिना, फेब्रुवारी ते मार्च. त्याच्या पौर्णिमेला होळी पेटते, आणि पुढच्या महिन्यापासून वर्ष बदलतं. |
| 30 मार्चरविवार | गुढीपाडवा | शुक्ल प्रतिपदापक्षातली पहिली तिथी, अमावास्येच्या किंवा पौर्णिमेच्या दुसऱ्या दिवशी. चांद्र वर्षही चैत्र शुक्ल प्रतिपदेलाच सुरू होतं.चैत्रपहिला चांद्र महिना, मार्च आणि एप्रिलच्या दरम्यान. त्याची शुक्ल प्रतिपदा म्हणजे नववर्ष, ज्याला गुढीपाडवा आणि उगादी म्हणतात, आणि त्यानंतर राम नवमी येते. |
| 6 एप्रिरविवार | राम नवमी | शुक्ल नवमीनववी तिथी. राम नवमी आणि महानवमी याच दिवशी येतात, तरीही ती रिक्ता तिथींमध्ये मोजली जाते, म्हणून या दिवशी लग्न कधीच ठरवत नाहीत.चैत्रपहिला चांद्र महिना, मार्च आणि एप्रिलच्या दरम्यान. त्याची शुक्ल प्रतिपदा म्हणजे नववर्ष, ज्याला गुढीपाडवा आणि उगादी म्हणतात, आणि त्यानंतर राम नवमी येते. |
| 12 एप्रिशनिवार | हनुमान जयंतीभद्रा 04:36 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | पौर्णिमापूर्ण चंद्राची रात्र, शुक्ल पक्षातली पंधरावी तिथी. गुरुपौर्णिमा, कार्तिक पौर्णिमा आणि होळी याच तिथीला येतात, आणि हा दानाचा दिवस आहे.चैत्रपहिला चांद्र महिना, मार्च आणि एप्रिलच्या दरम्यान. त्याची शुक्ल प्रतिपदा म्हणजे नववर्ष, ज्याला गुढीपाडवा आणि उगादी म्हणतात, आणि त्यानंतर राम नवमी येते. |
| 14 एप्रिसोमवार | मेष संक्रांत | — |
| 30 एप्रिबुधवार | अक्षय्य तृतीया | शुक्ल तृतीयातिसरी तिथी. वैशाखातली अक्षय्य तृतीया आणि श्रावणातली हरियाली तीज याच तिथीला येतात, आणि लग्नासाठी ही मान्य आहे.वैशाखदुसरा चांद्र महिना, एप्रिल ते मे. त्याच्या शुक्ल पक्षात अक्षय्य तृतीया येते, आणि बुद्ध पौर्णिमेला तो संपतो. |
| 12 मेसोमवार | बुद्ध पौर्णिमाभद्रा 09:15 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | पौर्णिमापूर्ण चंद्राची रात्र, शुक्ल पक्षातली पंधरावी तिथी. गुरुपौर्णिमा, कार्तिक पौर्णिमा आणि होळी याच तिथीला येतात, आणि हा दानाचा दिवस आहे.वैशाखदुसरा चांद्र महिना, एप्रिल ते मे. त्याच्या शुक्ल पक्षात अक्षय्य तृतीया येते, आणि बुद्ध पौर्णिमेला तो संपतो. |
| 27 जूनशुक्रवार | रथयात्रा | शुक्ल द्वितीयादुसरी तिथी. लग्नासाठी मान्य तिथींमध्ये हीसुद्धा आहे, आणि दिवाळीनंतर लगेच येणाऱ्या द्वितीयेला भाऊबीज असते.आषाढचौथा चांद्र महिना, जून ते जुलै, जेव्हा पाऊस येतो. रथयात्रा, गुरुपौर्णिमा आणि चातुर्मासाची सुरुवात सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 10 जुलैगुरुवार | गुरुपौर्णिमाभद्रा 01:55 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | पौर्णिमापूर्ण चंद्राची रात्र, शुक्ल पक्षातली पंधरावी तिथी. गुरुपौर्णिमा, कार्तिक पौर्णिमा आणि होळी याच तिथीला येतात, आणि हा दानाचा दिवस आहे.आषाढचौथा चांद्र महिना, जून ते जुलै, जेव्हा पाऊस येतो. रथयात्रा, गुरुपौर्णिमा आणि चातुर्मासाची सुरुवात सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 29 जुलैमंगळवार | नागपंचमी | शुक्ल पंचमीपाचवी तिथी. वसंत पंचमी आणि नागपंचमी दोन्ही हिच्या नावावर आहेत, आणि अभ्यास व नवं शिकण्यासाठी ही चांगली मानली जाते.श्रावणपाचवा चांद्र महिना, जुलै ते ऑगस्ट, आणि शिवाच्या व्रतांचा महिना. त्याचे सोमवार व्रताचे असतात, आणि पौर्णिमेला रक्षाबंधन येतं. |
| 9 ऑगशनिवार | रक्षाबंधनभद्रा 01:52 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | पौर्णिमापूर्ण चंद्राची रात्र, शुक्ल पक्षातली पंधरावी तिथी. गुरुपौर्णिमा, कार्तिक पौर्णिमा आणि होळी याच तिथीला येतात, आणि हा दानाचा दिवस आहे.श्रावणपाचवा चांद्र महिना, जुलै ते ऑगस्ट, आणि शिवाच्या व्रतांचा महिना. त्याचे सोमवार व्रताचे असतात, आणि पौर्णिमेला रक्षाबंधन येतं. |
| 16 ऑगशनिवार | कृष्ण जन्माष्टमी | कृष्ण अष्टमीआठवी तिथी, जिच्यावर दुर्गाष्टमी आणि जन्माष्टमी दोन्ही येतात. पूजेसाठी ही प्रबळ आहे, पण लग्नाच्या तारखांमधून ती वगळली जाते.श्रावणपाचवा चांद्र महिना, जुलै ते ऑगस्ट, आणि शिवाच्या व्रतांचा महिना. त्याचे सोमवार व्रताचे असतात, आणि पौर्णिमेला रक्षाबंधन येतं. |
| 26 ऑगमंगळवार | हरतालिका | शुक्ल तृतीयातिसरी तिथी. वैशाखातली अक्षय्य तृतीया आणि श्रावणातली हरियाली तीज याच तिथीला येतात, आणि लग्नासाठी ही मान्य आहे.भाद्रपदसहावा चांद्र महिना, ऑगस्ट ते सप्टेंबर. गणेश चतुर्थी आणि जन्माष्टमी याच महिन्यात येतात, आणि त्याच्या पौर्णिमेपासून पितृपक्ष सुरू होतो. |
| 27 ऑगबुधवार | गणेश चतुर्थीभद्रा 03:44 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.भाद्रपदसहावा चांद्र महिना, ऑगस्ट ते सप्टेंबर. गणेश चतुर्थी आणि जन्माष्टमी याच महिन्यात येतात, आणि त्याच्या पौर्णिमेपासून पितृपक्ष सुरू होतो. |
| 6 सप्टेंशनिवार | अनंत चतुर्दशी | शुक्ल चतुर्दशीचौदावी तिथी, पौर्णिमा किंवा अमावास्येच्या अगदी आधीची. महाशिवरात्री कृष्ण पक्षातल्या चतुर्दशीला येते, आणि लग्नासाठी ही रिक्ता तिथी आहे.भाद्रपदसहावा चांद्र महिना, ऑगस्ट ते सप्टेंबर. गणेश चतुर्थी आणि जन्माष्टमी याच महिन्यात येतात, आणि त्याच्या पौर्णिमेपासून पितृपक्ष सुरू होतो. |
| 7 सप्टेंरविवार | पितृपक्ष आरंभभद्रा 12:43 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | पौर्णिमापूर्ण चंद्राची रात्र, शुक्ल पक्षातली पंधरावी तिथी. गुरुपौर्णिमा, कार्तिक पौर्णिमा आणि होळी याच तिथीला येतात, आणि हा दानाचा दिवस आहे.भाद्रपदसहावा चांद्र महिना, ऑगस्ट ते सप्टेंबर. गणेश चतुर्थी आणि जन्माष्टमी याच महिन्यात येतात, आणि त्याच्या पौर्णिमेपासून पितृपक्ष सुरू होतो. |
| 21 सप्टेंरविवार | सर्वपित्री अमावास्या | अमावास्याअमावास्या, कृष्ण पक्षातली शेवटची तिथी, जेव्हा आकाशात चंद्र दिसतच नाही. हा पितरांच्या तर्पणाचा आणि श्राद्धाचा दिवस आहे, आणि दिवाळीची रात्रही अमावास्याच असते.भाद्रपदसहावा चांद्र महिना, ऑगस्ट ते सप्टेंबर. गणेश चतुर्थी आणि जन्माष्टमी याच महिन्यात येतात, आणि त्याच्या पौर्णिमेपासून पितृपक्ष सुरू होतो. |
| 22 सप्टेंसोमवार | शारदीय नवरात्र आरंभ | शुक्ल प्रतिपदापक्षातली पहिली तिथी, अमावास्येच्या किंवा पौर्णिमेच्या दुसऱ्या दिवशी. चांद्र वर्षही चैत्र शुक्ल प्रतिपदेलाच सुरू होतं.आश्विनसातवा चांद्र महिना, सप्टेंबर ते ऑक्टोबर. शारदीय नवरात्र त्याच्या शुक्ल पक्षात चालतं आणि विजयादशमीला पूर्ण होतं. |
| 30 सप्टेंमंगळवार | दुर्गाष्टमीभद्रा 05:23 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल अष्टमीआठवी तिथी, जिच्यावर दुर्गाष्टमी आणि जन्माष्टमी दोन्ही येतात. पूजेसाठी ही प्रबळ आहे, पण लग्नाच्या तारखांमधून ती वगळली जाते.आश्विनसातवा चांद्र महिना, सप्टेंबर ते ऑक्टोबर. शारदीय नवरात्र त्याच्या शुक्ल पक्षात चालतं आणि विजयादशमीला पूर्ण होतं. |
| 1 ऑक्टोबुधवार | महानवमी | शुक्ल नवमीनववी तिथी. राम नवमी आणि महानवमी याच दिवशी येतात, तरीही ती रिक्ता तिथींमध्ये मोजली जाते, म्हणून या दिवशी लग्न कधीच ठरवत नाहीत.आश्विनसातवा चांद्र महिना, सप्टेंबर ते ऑक्टोबर. शारदीय नवरात्र त्याच्या शुक्ल पक्षात चालतं आणि विजयादशमीला पूर्ण होतं. |
| 2 ऑक्टोगुरुवार | दसरा | शुक्ल दशमीदहावी तिथी. आश्विनातला दसरा याच तिथीला येतो. लग्नासाठी आणि नव्या सुरुवातीसाठी ही शुद्ध तिथींमध्ये मोजली जाते.आश्विनसातवा चांद्र महिना, सप्टेंबर ते ऑक्टोबर. शारदीय नवरात्र त्याच्या शुक्ल पक्षात चालतं आणि विजयादशमीला पूर्ण होतं. |
| 6 ऑक्टोसोमवार | कोजागरी पौर्णिमाभद्रा 10:53 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | पौर्णिमापूर्ण चंद्राची रात्र, शुक्ल पक्षातली पंधरावी तिथी. गुरुपौर्णिमा, कार्तिक पौर्णिमा आणि होळी याच तिथीला येतात, आणि हा दानाचा दिवस आहे.आश्विनसातवा चांद्र महिना, सप्टेंबर ते ऑक्टोबर. शारदीय नवरात्र त्याच्या शुक्ल पक्षात चालतं आणि विजयादशमीला पूर्ण होतं. |
| 10 ऑक्टोशुक्रवार | करवा चौथही तिथी दोन निर्णायक क्षणांच्या मधेच सुरू होऊन संपते, म्हणून फक्त नियमावरून दिवस ठरत नाही. इथे तो दिवस दिला आहे ज्यात तिथीचा बहुतेक भाग येतो. | कृष्ण चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.आश्विनसातवा चांद्र महिना, सप्टेंबर ते ऑक्टोबर. शारदीय नवरात्र त्याच्या शुक्ल पक्षात चालतं आणि विजयादशमीला पूर्ण होतं. |
| 18 ऑक्टोशनिवार | धनत्रयोदशी | कृष्ण त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.आश्विनसातवा चांद्र महिना, सप्टेंबर ते ऑक्टोबर. शारदीय नवरात्र त्याच्या शुक्ल पक्षात चालतं आणि विजयादशमीला पूर्ण होतं. |
| 20 ऑक्टोसोमवार | दिवाळी | अमावास्याअमावास्या, कृष्ण पक्षातली शेवटची तिथी, जेव्हा आकाशात चंद्र दिसतच नाही. हा पितरांच्या तर्पणाचा आणि श्राद्धाचा दिवस आहे, आणि दिवाळीची रात्रही अमावास्याच असते.आश्विनसातवा चांद्र महिना, सप्टेंबर ते ऑक्टोबर. शारदीय नवरात्र त्याच्या शुक्ल पक्षात चालतं आणि विजयादशमीला पूर्ण होतं. |
| 20 ऑक्टोसोमवार | नरक चतुर्दशीभद्रा 02:46 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | कृष्ण चतुर्दशीचौदावी तिथी, पौर्णिमा किंवा अमावास्येच्या अगदी आधीची. महाशिवरात्री कृष्ण पक्षातल्या चतुर्दशीला येते, आणि लग्नासाठी ही रिक्ता तिथी आहे.आश्विनसातवा चांद्र महिना, सप्टेंबर ते ऑक्टोबर. शारदीय नवरात्र त्याच्या शुक्ल पक्षात चालतं आणि विजयादशमीला पूर्ण होतं. |
| 22 ऑक्टोबुधवार | बलिप्रतिपदा | शुक्ल प्रतिपदापक्षातली पहिली तिथी, अमावास्येच्या किंवा पौर्णिमेच्या दुसऱ्या दिवशी. चांद्र वर्षही चैत्र शुक्ल प्रतिपदेलाच सुरू होतं.कार्तिकआठवा चांद्र महिना, ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर, आणि हाच दिवाळीचा महिना. करवा चौथ, धनत्रयोदशी, छठ आणि कार्तिक पौर्णिमा सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 23 ऑक्टोगुरुवार | भाऊबीज | शुक्ल द्वितीयादुसरी तिथी. लग्नासाठी मान्य तिथींमध्ये हीसुद्धा आहे, आणि दिवाळीनंतर लगेच येणाऱ्या द्वितीयेला भाऊबीज असते.कार्तिकआठवा चांद्र महिना, ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर, आणि हाच दिवाळीचा महिना. करवा चौथ, धनत्रयोदशी, छठ आणि कार्तिक पौर्णिमा सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 27 ऑक्टोसोमवार | छठ पूजाही तिथी सलग दोन दिवस निर्णायक क्षणाला व्यापते, म्हणून काही पंचांग हा सण दुसऱ्या दिवशी ठेवतात. दोन्ही वाचनं योग्य आहेत. | शुक्ल षष्ठीसहावी तिथी, कार्तिकेयाची आणि संततीशी संबंधित विधींची. कार्तिक शुक्ल पक्षातली षष्ठी म्हणजेच छठ.कार्तिकआठवा चांद्र महिना, ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर, आणि हाच दिवाळीचा महिना. करवा चौथ, धनत्रयोदशी, छठ आणि कार्तिक पौर्णिमा सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 2 नोव्हेंरविवार | प्रबोधिनी एकादशीभद्रा 07:32 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.कार्तिकआठवा चांद्र महिना, ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर, आणि हाच दिवाळीचा महिना. करवा चौथ, धनत्रयोदशी, छठ आणि कार्तिक पौर्णिमा सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 5 नोव्हेंबुधवार | कार्तिक पौर्णिमाभद्रा 08:44 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | पौर्णिमापूर्ण चंद्राची रात्र, शुक्ल पक्षातली पंधरावी तिथी. गुरुपौर्णिमा, कार्तिक पौर्णिमा आणि होळी याच तिथीला येतात, आणि हा दानाचा दिवस आहे.कार्तिकआठवा चांद्र महिना, ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर, आणि हाच दिवाळीचा महिना. करवा चौथ, धनत्रयोदशी, छठ आणि कार्तिक पौर्णिमा सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 1 डिसेंसोमवार | गीता जयंतीभद्रा 07:01 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.मार्गशीर्षनववा चांद्र महिना, नोव्हेंबर ते डिसेंबर, ज्याला अग्रहायण किंवा अगहन असंही म्हणतात. गीता जयंती त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. |
हिंदू कॅलेंडर
एकादशी, पौर्णिमा आणि मासिक व्रतं
ही वर्षातून एकदा नाही, तर प्रत्येक चांद्र महिन्यात येतात, म्हणून यांची संख्या साधारण एकशे वीस आहे. त्यात एकट्या एकादशीच चोवीस.
| तारीख | सण | तिथीचांद्र दिवस. चंद्राच्या एका कलेपासून पुढच्या कलेपर्यंत ती चालते, म्हणून ती क्वचितच सूर्योदयाला सुरू होते. व्रतं आणि सण तिथीवरून ठरतात. |
|---|---|---|
| 3 जानेशुक्रवार | विनायकी चतुर्थीभद्रा 11:40 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.पौषदहावा चांद्र महिना, डिसेंबर ते जानेवारी. त्यातला बहुतेक काळ सूर्य धनु राशीत असतो, म्हणून मकर संक्रांतीपर्यंत लग्नं थांबतात. |
| 7 जानेमंगळवार | मासिक दुर्गाष्टमीभद्रा 05:26 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल अष्टमीआठवी तिथी, जिच्यावर दुर्गाष्टमी आणि जन्माष्टमी दोन्ही येतात. पूजेसाठी ही प्रबळ आहे, पण लग्नाच्या तारखांमधून ती वगळली जाते.पौषदहावा चांद्र महिना, डिसेंबर ते जानेवारी. त्यातला बहुतेक काळ सूर्य धनु राशीत असतो, म्हणून मकर संक्रांतीपर्यंत लग्नं थांबतात. |
| 10 जानेशुक्रवार | एकादशीभद्रा 10:20 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.पौषदहावा चांद्र महिना, डिसेंबर ते जानेवारी. त्यातला बहुतेक काळ सूर्य धनु राशीत असतो, म्हणून मकर संक्रांतीपर्यंत लग्नं थांबतात. |
| 11 जानेशनिवार | प्रदोष व्रत | शुक्ल त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.पौषदहावा चांद्र महिना, डिसेंबर ते जानेवारी. त्यातला बहुतेक काळ सूर्य धनु राशीत असतो, म्हणून मकर संक्रांतीपर्यंत लग्नं थांबतात. |
| 13 जानेसोमवार | पौर्णिमाभद्रा 04:26 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | पौर्णिमापूर्ण चंद्राची रात्र, शुक्ल पक्षातली पंधरावी तिथी. गुरुपौर्णिमा, कार्तिक पौर्णिमा आणि होळी याच तिथीला येतात, आणि हा दानाचा दिवस आहे.पौषदहावा चांद्र महिना, डिसेंबर ते जानेवारी. त्यातला बहुतेक काळ सूर्य धनु राशीत असतो, म्हणून मकर संक्रांतीपर्यंत लग्नं थांबतात. |
| 17 जानेशुक्रवार | संकष्टी चतुर्थी | कृष्ण चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.पौषदहावा चांद्र महिना, डिसेंबर ते जानेवारी. त्यातला बहुतेक काळ सूर्य धनु राशीत असतो, म्हणून मकर संक्रांतीपर्यंत लग्नं थांबतात. |
| 25 जानेशनिवार | एकादशी | कृष्ण एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.पौषदहावा चांद्र महिना, डिसेंबर ते जानेवारी. त्यातला बहुतेक काळ सूर्य धनु राशीत असतो, म्हणून मकर संक्रांतीपर्यंत लग्नं थांबतात. |
| 27 जानेसोमवार | मासिक शिवरात्रीभद्रा 08:10 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | कृष्ण चतुर्दशीचौदावी तिथी, पौर्णिमा किंवा अमावास्येच्या अगदी आधीची. महाशिवरात्री कृष्ण पक्षातल्या चतुर्दशीला येते, आणि लग्नासाठी ही रिक्ता तिथी आहे.पौषदहावा चांद्र महिना, डिसेंबर ते जानेवारी. त्यातला बहुतेक काळ सूर्य धनु राशीत असतो, म्हणून मकर संक्रांतीपर्यंत लग्नं थांबतात. |
| 27 जानेसोमवार | प्रदोष व्रत | कृष्ण त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.पौषदहावा चांद्र महिना, डिसेंबर ते जानेवारी. त्यातला बहुतेक काळ सूर्य धनु राशीत असतो, म्हणून मकर संक्रांतीपर्यंत लग्नं थांबतात. |
| 29 जानेबुधवार | अमावास्या | अमावास्याअमावास्या, कृष्ण पक्षातली शेवटची तिथी, जेव्हा आकाशात चंद्र दिसतच नाही. हा पितरांच्या तर्पणाचा आणि श्राद्धाचा दिवस आहे, आणि दिवाळीची रात्रही अमावास्याच असते.पौषदहावा चांद्र महिना, डिसेंबर ते जानेवारी. त्यातला बहुतेक काळ सूर्य धनु राशीत असतो, म्हणून मकर संक्रांतीपर्यंत लग्नं थांबतात. |
| 1 फेब्रुशनिवार | विनायकी चतुर्थीभद्रा 09:14 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.माघअकरावा चांद्र महिना, जानेवारी ते फेब्रुवारी. प्रयागला स्नानाचा महिना हाच, आणि वसंत पंचमी त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. |
| 5 फेब्रुबुधवार | मासिक दुर्गाष्टमीभद्रा 01:32 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल अष्टमीआठवी तिथी, जिच्यावर दुर्गाष्टमी आणि जन्माष्टमी दोन्ही येतात. पूजेसाठी ही प्रबळ आहे, पण लग्नाच्या तारखांमधून ती वगळली जाते.माघअकरावा चांद्र महिना, जानेवारी ते फेब्रुवारी. प्रयागला स्नानाचा महिना हाच, आणि वसंत पंचमी त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. |
| 8 फेब्रुशनिवार | एकादशीभद्रा 08:16 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.माघअकरावा चांद्र महिना, जानेवारी ते फेब्रुवारी. प्रयागला स्नानाचा महिना हाच, आणि वसंत पंचमी त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. |
| 10 फेब्रुसोमवार | प्रदोष व्रत | शुक्ल त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.माघअकरावा चांद्र महिना, जानेवारी ते फेब्रुवारी. प्रयागला स्नानाचा महिना हाच, आणि वसंत पंचमी त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. |
| 12 फेब्रुबुधवार | पौर्णिमाभद्रा 07:05 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | पौर्णिमापूर्ण चंद्राची रात्र, शुक्ल पक्षातली पंधरावी तिथी. गुरुपौर्णिमा, कार्तिक पौर्णिमा आणि होळी याच तिथीला येतात, आणि हा दानाचा दिवस आहे.माघअकरावा चांद्र महिना, जानेवारी ते फेब्रुवारी. प्रयागला स्नानाचा महिना हाच, आणि वसंत पंचमी त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. |
| 16 फेब्रुरविवार | संकष्टी चतुर्थी | कृष्ण चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.माघअकरावा चांद्र महिना, जानेवारी ते फेब्रुवारी. प्रयागला स्नानाचा महिना हाच, आणि वसंत पंचमी त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. |
| 24 फेब्रुसोमवार | एकादशी | कृष्ण एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.माघअकरावा चांद्र महिना, जानेवारी ते फेब्रुवारी. प्रयागला स्नानाचा महिना हाच, आणि वसंत पंचमी त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. |
| 25 फेब्रुमंगळवार | प्रदोष व्रत | कृष्ण त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.माघअकरावा चांद्र महिना, जानेवारी ते फेब्रुवारी. प्रयागला स्नानाचा महिना हाच, आणि वसंत पंचमी त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. |
| 26 फेब्रुबुधवार | मासिक शिवरात्रीभद्रा 10:05 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | कृष्ण चतुर्दशीचौदावी तिथी, पौर्णिमा किंवा अमावास्येच्या अगदी आधीची. महाशिवरात्री कृष्ण पक्षातल्या चतुर्दशीला येते, आणि लग्नासाठी ही रिक्ता तिथी आहे.माघअकरावा चांद्र महिना, जानेवारी ते फेब्रुवारी. प्रयागला स्नानाचा महिना हाच, आणि वसंत पंचमी त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. |
| 27 फेब्रुगुरुवार | अमावास्याही तिथी दोन निर्णायक क्षणांच्या मधेच सुरू होऊन संपते, म्हणून फक्त नियमावरून दिवस ठरत नाही. इथे तो दिवस दिला आहे ज्यात तिथीचा बहुतेक भाग येतो. | अमावास्याअमावास्या, कृष्ण पक्षातली शेवटची तिथी, जेव्हा आकाशात चंद्र दिसतच नाही. हा पितरांच्या तर्पणाचा आणि श्राद्धाचा दिवस आहे, आणि दिवाळीची रात्रही अमावास्याच असते.माघअकरावा चांद्र महिना, जानेवारी ते फेब्रुवारी. प्रयागला स्नानाचा महिना हाच, आणि वसंत पंचमी त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. |
| 3 मार्चसोमवार | विनायकी चतुर्थीभद्रा 06:02 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.फाल्गुनबारावा आणि शेवटचा चांद्र महिना, फेब्रुवारी ते मार्च. त्याच्या पौर्णिमेला होळी पेटते, आणि पुढच्या महिन्यापासून वर्ष बदलतं. |
| 7 मार्चशुक्रवार | मासिक दुर्गाष्टमीभद्रा 10:01 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल अष्टमीआठवी तिथी, जिच्यावर दुर्गाष्टमी आणि जन्माष्टमी दोन्ही येतात. पूजेसाठी ही प्रबळ आहे, पण लग्नाच्या तारखांमधून ती वगळली जाते.फाल्गुनबारावा आणि शेवटचा चांद्र महिना, फेब्रुवारी ते मार्च. त्याच्या पौर्णिमेला होळी पेटते, आणि पुढच्या महिन्यापासून वर्ष बदलतं. |
| 10 मार्चसोमवार | एकादशीभद्रा 07:45 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.फाल्गुनबारावा आणि शेवटचा चांद्र महिना, फेब्रुवारी ते मार्च. त्याच्या पौर्णिमेला होळी पेटते, आणि पुढच्या महिन्यापासून वर्ष बदलतं. |
| 11 मार्चमंगळवार | प्रदोष व्रत | शुक्ल त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.फाल्गुनबारावा आणि शेवटचा चांद्र महिना, फेब्रुवारी ते मार्च. त्याच्या पौर्णिमेला होळी पेटते, आणि पुढच्या महिन्यापासून वर्ष बदलतं. |
| 14 मार्चशुक्रवार | पौर्णिमाभद्रा 11:27 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | पौर्णिमापूर्ण चंद्राची रात्र, शुक्ल पक्षातली पंधरावी तिथी. गुरुपौर्णिमा, कार्तिक पौर्णिमा आणि होळी याच तिथीला येतात, आणि हा दानाचा दिवस आहे.फाल्गुनबारावा आणि शेवटचा चांद्र महिना, फेब्रुवारी ते मार्च. त्याच्या पौर्णिमेला होळी पेटते, आणि पुढच्या महिन्यापासून वर्ष बदलतं. |
| 17 मार्चसोमवार | संकष्टी चतुर्थी | कृष्ण चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.फाल्गुनबारावा आणि शेवटचा चांद्र महिना, फेब्रुवारी ते मार्च. त्याच्या पौर्णिमेला होळी पेटते, आणि पुढच्या महिन्यापासून वर्ष बदलतं. |
| 25 मार्चमंगळवार | एकादशी | कृष्ण एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.फाल्गुनबारावा आणि शेवटचा चांद्र महिना, फेब्रुवारी ते मार्च. त्याच्या पौर्णिमेला होळी पेटते, आणि पुढच्या महिन्यापासून वर्ष बदलतं. |
| 27 मार्चगुरुवार | मासिक शिवरात्रीभद्रा 09:32 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | कृष्ण चतुर्दशीचौदावी तिथी, पौर्णिमा किंवा अमावास्येच्या अगदी आधीची. महाशिवरात्री कृष्ण पक्षातल्या चतुर्दशीला येते, आणि लग्नासाठी ही रिक्ता तिथी आहे.फाल्गुनबारावा आणि शेवटचा चांद्र महिना, फेब्रुवारी ते मार्च. त्याच्या पौर्णिमेला होळी पेटते, आणि पुढच्या महिन्यापासून वर्ष बदलतं. |
| 27 मार्चगुरुवार | प्रदोष व्रत | कृष्ण त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.फाल्गुनबारावा आणि शेवटचा चांद्र महिना, फेब्रुवारी ते मार्च. त्याच्या पौर्णिमेला होळी पेटते, आणि पुढच्या महिन्यापासून वर्ष बदलतं. |
| 29 मार्चशनिवार | अमावास्या | अमावास्याअमावास्या, कृष्ण पक्षातली शेवटची तिथी, जेव्हा आकाशात चंद्र दिसतच नाही. हा पितरांच्या तर्पणाचा आणि श्राद्धाचा दिवस आहे, आणि दिवाळीची रात्रही अमावास्याच असते.फाल्गुनबारावा आणि शेवटचा चांद्र महिना, फेब्रुवारी ते मार्च. त्याच्या पौर्णिमेला होळी पेटते, आणि पुढच्या महिन्यापासून वर्ष बदलतं. |
| 1 एप्रिमंगळवार | विनायकी चतुर्थीभद्रा 02:32 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.चैत्रपहिला चांद्र महिना, मार्च आणि एप्रिलच्या दरम्यान. त्याची शुक्ल प्रतिपदा म्हणजे नववर्ष, ज्याला गुढीपाडवा आणि उगादी म्हणतात, आणि त्यानंतर राम नवमी येते. |
| 5 एप्रिशनिवार | मासिक दुर्गाष्टमीभद्रा 07:44 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल अष्टमीआठवी तिथी, जिच्यावर दुर्गाष्टमी आणि जन्माष्टमी दोन्ही येतात. पूजेसाठी ही प्रबळ आहे, पण लग्नाच्या तारखांमधून ती वगळली जाते.चैत्रपहिला चांद्र महिना, मार्च आणि एप्रिलच्या दरम्यान. त्याची शुक्ल प्रतिपदा म्हणजे नववर्ष, ज्याला गुढीपाडवा आणि उगादी म्हणतात, आणि त्यानंतर राम नवमी येते. |
| 8 एप्रिमंगळवार | एकादशीभद्रा 09:13 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.चैत्रपहिला चांद्र महिना, मार्च आणि एप्रिलच्या दरम्यान. त्याची शुक्ल प्रतिपदा म्हणजे नववर्ष, ज्याला गुढीपाडवा आणि उगादी म्हणतात, आणि त्यानंतर राम नवमी येते. |
| 10 एप्रिगुरुवार | प्रदोष व्रत | शुक्ल त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.चैत्रपहिला चांद्र महिना, मार्च आणि एप्रिलच्या दरम्यान. त्याची शुक्ल प्रतिपदा म्हणजे नववर्ष, ज्याला गुढीपाडवा आणि उगादी म्हणतात, आणि त्यानंतर राम नवमी येते. |
| 12 एप्रिशनिवार | पौर्णिमाभद्रा 04:36 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | पौर्णिमापूर्ण चंद्राची रात्र, शुक्ल पक्षातली पंधरावी तिथी. गुरुपौर्णिमा, कार्तिक पौर्णिमा आणि होळी याच तिथीला येतात, आणि हा दानाचा दिवस आहे.चैत्रपहिला चांद्र महिना, मार्च आणि एप्रिलच्या दरम्यान. त्याची शुक्ल प्रतिपदा म्हणजे नववर्ष, ज्याला गुढीपाडवा आणि उगादी म्हणतात, आणि त्यानंतर राम नवमी येते. |
| 16 एप्रिबुधवार | संकष्टी चतुर्थी | कृष्ण चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.चैत्रपहिला चांद्र महिना, मार्च आणि एप्रिलच्या दरम्यान. त्याची शुक्ल प्रतिपदा म्हणजे नववर्ष, ज्याला गुढीपाडवा आणि उगादी म्हणतात, आणि त्यानंतर राम नवमी येते. |
| 24 एप्रिगुरुवार | एकादशी | कृष्ण एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.चैत्रपहिला चांद्र महिना, मार्च आणि एप्रिलच्या दरम्यान. त्याची शुक्ल प्रतिपदा म्हणजे नववर्ष, ज्याला गुढीपाडवा आणि उगादी म्हणतात, आणि त्यानंतर राम नवमी येते. |
| 25 एप्रिशुक्रवार | प्रदोष व्रत | कृष्ण त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.चैत्रपहिला चांद्र महिना, मार्च आणि एप्रिलच्या दरम्यान. त्याची शुक्ल प्रतिपदा म्हणजे नववर्ष, ज्याला गुढीपाडवा आणि उगादी म्हणतात, आणि त्यानंतर राम नवमी येते. |
| 26 एप्रिशनिवार | मासिक शिवरात्रीभद्रा 06:41 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | कृष्ण चतुर्दशीचौदावी तिथी, पौर्णिमा किंवा अमावास्येच्या अगदी आधीची. महाशिवरात्री कृष्ण पक्षातल्या चतुर्दशीला येते, आणि लग्नासाठी ही रिक्ता तिथी आहे.चैत्रपहिला चांद्र महिना, मार्च आणि एप्रिलच्या दरम्यान. त्याची शुक्ल प्रतिपदा म्हणजे नववर्ष, ज्याला गुढीपाडवा आणि उगादी म्हणतात, आणि त्यानंतर राम नवमी येते. |
| 27 एप्रिरविवार | अमावास्या | अमावास्याअमावास्या, कृष्ण पक्षातली शेवटची तिथी, जेव्हा आकाशात चंद्र दिसतच नाही. हा पितरांच्या तर्पणाचा आणि श्राद्धाचा दिवस आहे, आणि दिवाळीची रात्रही अमावास्याच असते.चैत्रपहिला चांद्र महिना, मार्च आणि एप्रिलच्या दरम्यान. त्याची शुक्ल प्रतिपदा म्हणजे नववर्ष, ज्याला गुढीपाडवा आणि उगादी म्हणतात, आणि त्यानंतर राम नवमी येते. |
| 1 मेगुरुवार | विनायकी चतुर्थीही तिथी दोन निर्णायक क्षणांच्या मधेच सुरू होऊन संपते, म्हणून फक्त नियमावरून दिवस ठरत नाही. इथे तो दिवस दिला आहे ज्यात तिथीचा बहुतेक भाग येतो.भद्रा 11:24 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.वैशाखदुसरा चांद्र महिना, एप्रिल ते मे. त्याच्या शुक्ल पक्षात अक्षय्य तृतीया येते, आणि बुद्ध पौर्णिमेला तो संपतो. |
| 5 मेसोमवार | मासिक दुर्गाष्टमीभद्रा 07:21 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल अष्टमीआठवी तिथी, जिच्यावर दुर्गाष्टमी आणि जन्माष्टमी दोन्ही येतात. पूजेसाठी ही प्रबळ आहे, पण लग्नाच्या तारखांमधून ती वगळली जाते.वैशाखदुसरा चांद्र महिना, एप्रिल ते मे. त्याच्या शुक्ल पक्षात अक्षय्य तृतीया येते, आणि बुद्ध पौर्णिमेला तो संपतो. |
| 8 मेगुरुवार | एकादशीभद्रा 12:29 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.वैशाखदुसरा चांद्र महिना, एप्रिल ते मे. त्याच्या शुक्ल पक्षात अक्षय्य तृतीया येते, आणि बुद्ध पौर्णिमेला तो संपतो. |
| 9 मेशुक्रवार | प्रदोष व्रत | शुक्ल त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.वैशाखदुसरा चांद्र महिना, एप्रिल ते मे. त्याच्या शुक्ल पक्षात अक्षय्य तृतीया येते, आणि बुद्ध पौर्णिमेला तो संपतो. |
| 12 मेसोमवार | पौर्णिमाभद्रा 09:15 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | पौर्णिमापूर्ण चंद्राची रात्र, शुक्ल पक्षातली पंधरावी तिथी. गुरुपौर्णिमा, कार्तिक पौर्णिमा आणि होळी याच तिथीला येतात, आणि हा दानाचा दिवस आहे.वैशाखदुसरा चांद्र महिना, एप्रिल ते मे. त्याच्या शुक्ल पक्षात अक्षय्य तृतीया येते, आणि बुद्ध पौर्णिमेला तो संपतो. |
| 16 मेशुक्रवार | संकष्टी चतुर्थी | कृष्ण चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.वैशाखदुसरा चांद्र महिना, एप्रिल ते मे. त्याच्या शुक्ल पक्षात अक्षय्य तृतीया येते, आणि बुद्ध पौर्णिमेला तो संपतो. |
| 23 मेशुक्रवार | एकादशी | कृष्ण एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.वैशाखदुसरा चांद्र महिना, एप्रिल ते मे. त्याच्या शुक्ल पक्षात अक्षय्य तृतीया येते, आणि बुद्ध पौर्णिमेला तो संपतो. |
| 24 मेशनिवार | प्रदोष व्रत | कृष्ण त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.वैशाखदुसरा चांद्र महिना, एप्रिल ते मे. त्याच्या शुक्ल पक्षात अक्षय्य तृतीया येते, आणि बुद्ध पौर्णिमेला तो संपतो. |
| 25 मेरविवार | मासिक शिवरात्रीभद्रा 02:02 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | कृष्ण चतुर्दशीचौदावी तिथी, पौर्णिमा किंवा अमावास्येच्या अगदी आधीची. महाशिवरात्री कृष्ण पक्षातल्या चतुर्दशीला येते, आणि लग्नासाठी ही रिक्ता तिथी आहे.वैशाखदुसरा चांद्र महिना, एप्रिल ते मे. त्याच्या शुक्ल पक्षात अक्षय्य तृतीया येते, आणि बुद्ध पौर्णिमेला तो संपतो. |
| 27 मेमंगळवार | अमावास्या | अमावास्याअमावास्या, कृष्ण पक्षातली शेवटची तिथी, जेव्हा आकाशात चंद्र दिसतच नाही. हा पितरांच्या तर्पणाचा आणि श्राद्धाचा दिवस आहे, आणि दिवाळीची रात्रही अमावास्याच असते.वैशाखदुसरा चांद्र महिना, एप्रिल ते मे. त्याच्या शुक्ल पक्षात अक्षय्य तृतीया येते, आणि बुद्ध पौर्णिमेला तो संपतो. |
| 30 मेशुक्रवार | विनायकी चतुर्थीभद्रा 09:23 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.ज्येष्ठतिसरा चांद्र महिना, मे ते जून, आणि बारांपैकी सगळ्यात उष्ण. गंगा दशहरा आणि वटपौर्णिमा दोन्ही याच महिन्यात येतात. |
| 3 जूनमंगळवार | मासिक दुर्गाष्टमीभद्रा 09:10 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल अष्टमीआठवी तिथी, जिच्यावर दुर्गाष्टमी आणि जन्माष्टमी दोन्ही येतात. पूजेसाठी ही प्रबळ आहे, पण लग्नाच्या तारखांमधून ती वगळली जाते.ज्येष्ठतिसरा चांद्र महिना, मे ते जून, आणि बारांपैकी सगळ्यात उष्ण. गंगा दशहरा आणि वटपौर्णिमा दोन्ही याच महिन्यात येतात. |
| 6 जूनशुक्रवार | एकादशीभद्रा 04:48 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.ज्येष्ठतिसरा चांद्र महिना, मे ते जून, आणि बारांपैकी सगळ्यात उष्ण. गंगा दशहरा आणि वटपौर्णिमा दोन्ही याच महिन्यात येतात. |
| 8 जूनरविवार | प्रदोष व्रत | शुक्ल त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.ज्येष्ठतिसरा चांद्र महिना, मे ते जून, आणि बारांपैकी सगळ्यात उष्ण. गंगा दशहरा आणि वटपौर्णिमा दोन्ही याच महिन्यात येतात. |
| 11 जूनबुधवार | पौर्णिमाभद्रा 12:27 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | पौर्णिमापूर्ण चंद्राची रात्र, शुक्ल पक्षातली पंधरावी तिथी. गुरुपौर्णिमा, कार्तिक पौर्णिमा आणि होळी याच तिथीला येतात, आणि हा दानाचा दिवस आहे.ज्येष्ठतिसरा चांद्र महिना, मे ते जून, आणि बारांपैकी सगळ्यात उष्ण. गंगा दशहरा आणि वटपौर्णिमा दोन्ही याच महिन्यात येतात. |
| 14 जूनशनिवार | संकष्टी चतुर्थी | कृष्ण चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.ज्येष्ठतिसरा चांद्र महिना, मे ते जून, आणि बारांपैकी सगळ्यात उष्ण. गंगा दशहरा आणि वटपौर्णिमा दोन्ही याच महिन्यात येतात. |
| 21 जूनशनिवार | एकादशीही तिथी दोन निर्णायक क्षणांच्या मधेच सुरू होऊन संपते, म्हणून फक्त नियमावरून दिवस ठरत नाही. इथे तो दिवस दिला आहे ज्यात तिथीचा बहुतेक भाग येतो. | कृष्ण एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.ज्येष्ठतिसरा चांद्र महिना, मे ते जून, आणि बारांपैकी सगळ्यात उष्ण. गंगा दशहरा आणि वटपौर्णिमा दोन्ही याच महिन्यात येतात. |
| 23 जूनसोमवार | मासिक शिवरात्रीभद्रा 08:34 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | कृष्ण चतुर्दशीचौदावी तिथी, पौर्णिमा किंवा अमावास्येच्या अगदी आधीची. महाशिवरात्री कृष्ण पक्षातल्या चतुर्दशीला येते, आणि लग्नासाठी ही रिक्ता तिथी आहे.ज्येष्ठतिसरा चांद्र महिना, मे ते जून, आणि बारांपैकी सगळ्यात उष्ण. गंगा दशहरा आणि वटपौर्णिमा दोन्ही याच महिन्यात येतात. |
| 23 जूनसोमवार | प्रदोष व्रत | कृष्ण त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.ज्येष्ठतिसरा चांद्र महिना, मे ते जून, आणि बारांपैकी सगळ्यात उष्ण. गंगा दशहरा आणि वटपौर्णिमा दोन्ही याच महिन्यात येतात. |
| 25 जूनबुधवार | अमावास्या | अमावास्याअमावास्या, कृष्ण पक्षातली शेवटची तिथी, जेव्हा आकाशात चंद्र दिसतच नाही. हा पितरांच्या तर्पणाचा आणि श्राद्धाचा दिवस आहे, आणि दिवाळीची रात्रही अमावास्याच असते.ज्येष्ठतिसरा चांद्र महिना, मे ते जून, आणि बारांपैकी सगळ्यात उष्ण. गंगा दशहरा आणि वटपौर्णिमा दोन्ही याच महिन्यात येतात. |
| 28 जूनशनिवार | विनायकी चतुर्थीभद्रा 09:15 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.आषाढचौथा चांद्र महिना, जून ते जुलै, जेव्हा पाऊस येतो. रथयात्रा, गुरुपौर्णिमा आणि चातुर्मासाची सुरुवात सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 3 जुलैगुरुवार | मासिक दुर्गाष्टमीभद्रा 01:00 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल अष्टमीआठवी तिथी, जिच्यावर दुर्गाष्टमी आणि जन्माष्टमी दोन्ही येतात. पूजेसाठी ही प्रबळ आहे, पण लग्नाच्या तारखांमधून ती वगळली जाते.आषाढचौथा चांद्र महिना, जून ते जुलै, जेव्हा पाऊस येतो. रथयात्रा, गुरुपौर्णिमा आणि चातुर्मासाची सुरुवात सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 6 जुलैरविवार | एकादशीभद्रा 09:15 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.आषाढचौथा चांद्र महिना, जून ते जुलै, जेव्हा पाऊस येतो. रथयात्रा, गुरुपौर्णिमा आणि चातुर्मासाची सुरुवात सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 8 जुलैमंगळवार | प्रदोष व्रत | शुक्ल त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.आषाढचौथा चांद्र महिना, जून ते जुलै, जेव्हा पाऊस येतो. रथयात्रा, गुरुपौर्णिमा आणि चातुर्मासाची सुरुवात सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 10 जुलैगुरुवार | पौर्णिमाभद्रा 01:55 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | पौर्णिमापूर्ण चंद्राची रात्र, शुक्ल पक्षातली पंधरावी तिथी. गुरुपौर्णिमा, कार्तिक पौर्णिमा आणि होळी याच तिथीला येतात, आणि हा दानाचा दिवस आहे.आषाढचौथा चांद्र महिना, जून ते जुलै, जेव्हा पाऊस येतो. रथयात्रा, गुरुपौर्णिमा आणि चातुर्मासाची सुरुवात सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 14 जुलैसोमवार | संकष्टी चतुर्थी | कृष्ण चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.आषाढचौथा चांद्र महिना, जून ते जुलै, जेव्हा पाऊस येतो. रथयात्रा, गुरुपौर्णिमा आणि चातुर्मासाची सुरुवात सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 21 जुलैसोमवार | एकादशी | कृष्ण एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.आषाढचौथा चांद्र महिना, जून ते जुलै, जेव्हा पाऊस येतो. रथयात्रा, गुरुपौर्णिमा आणि चातुर्मासाची सुरुवात सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 22 जुलैमंगळवार | प्रदोष व्रत | कृष्ण त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.आषाढचौथा चांद्र महिना, जून ते जुलै, जेव्हा पाऊस येतो. रथयात्रा, गुरुपौर्णिमा आणि चातुर्मासाची सुरुवात सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 23 जुलैबुधवार | मासिक शिवरात्रीभद्रा 03:32 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | कृष्ण चतुर्दशीचौदावी तिथी, पौर्णिमा किंवा अमावास्येच्या अगदी आधीची. महाशिवरात्री कृष्ण पक्षातल्या चतुर्दशीला येते, आणि लग्नासाठी ही रिक्ता तिथी आहे.आषाढचौथा चांद्र महिना, जून ते जुलै, जेव्हा पाऊस येतो. रथयात्रा, गुरुपौर्णिमा आणि चातुर्मासाची सुरुवात सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 24 जुलैगुरुवार | अमावास्या | अमावास्याअमावास्या, कृष्ण पक्षातली शेवटची तिथी, जेव्हा आकाशात चंद्र दिसतच नाही. हा पितरांच्या तर्पणाचा आणि श्राद्धाचा दिवस आहे, आणि दिवाळीची रात्रही अमावास्याच असते.आषाढचौथा चांद्र महिना, जून ते जुलै, जेव्हा पाऊस येतो. रथयात्रा, गुरुपौर्णिमा आणि चातुर्मासाची सुरुवात सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 28 जुलैसोमवार | विनायकी चतुर्थीभद्रा 11:24 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.श्रावणपाचवा चांद्र महिना, जुलै ते ऑगस्ट, आणि शिवाच्या व्रतांचा महिना. त्याचे सोमवार व्रताचे असतात, आणि पौर्णिमेला रक्षाबंधन येतं. |
| 1 ऑगशुक्रवार | मासिक दुर्गाष्टमीही तिथी सलग दोन दिवस निर्णायक क्षणाला व्यापते, म्हणून काही पंचांग हा सण दुसऱ्या दिवशी ठेवतात. दोन्ही वाचनं योग्य आहेत.भद्रा 06:11 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल अष्टमीआठवी तिथी, जिच्यावर दुर्गाष्टमी आणि जन्माष्टमी दोन्ही येतात. पूजेसाठी ही प्रबळ आहे, पण लग्नाच्या तारखांमधून ती वगळली जाते.श्रावणपाचवा चांद्र महिना, जुलै ते ऑगस्ट, आणि शिवाच्या व्रतांचा महिना. त्याचे सोमवार व्रताचे असतात, आणि पौर्णिमेला रक्षाबंधन येतं. |
| 5 ऑगमंगळवार | एकादशीभद्रा 01:12 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.श्रावणपाचवा चांद्र महिना, जुलै ते ऑगस्ट, आणि शिवाच्या व्रतांचा महिना. त्याचे सोमवार व्रताचे असतात, आणि पौर्णिमेला रक्षाबंधन येतं. |
| 6 ऑगबुधवार | प्रदोष व्रत | शुक्ल त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.श्रावणपाचवा चांद्र महिना, जुलै ते ऑगस्ट, आणि शिवाच्या व्रतांचा महिना. त्याचे सोमवार व्रताचे असतात, आणि पौर्णिमेला रक्षाबंधन येतं. |
| 9 ऑगशनिवार | पौर्णिमाभद्रा 01:52 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | पौर्णिमापूर्ण चंद्राची रात्र, शुक्ल पक्षातली पंधरावी तिथी. गुरुपौर्णिमा, कार्तिक पौर्णिमा आणि होळी याच तिथीला येतात, आणि हा दानाचा दिवस आहे.श्रावणपाचवा चांद्र महिना, जुलै ते ऑगस्ट, आणि शिवाच्या व्रतांचा महिना. त्याचे सोमवार व्रताचे असतात, आणि पौर्णिमेला रक्षाबंधन येतं. |
| 12 ऑगमंगळवार | संकष्टी चतुर्थी | कृष्ण चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.श्रावणपाचवा चांद्र महिना, जुलै ते ऑगस्ट, आणि शिवाच्या व्रतांचा महिना. त्याचे सोमवार व्रताचे असतात, आणि पौर्णिमेला रक्षाबंधन येतं. |
| 19 ऑगमंगळवार | एकादशी | कृष्ण एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.श्रावणपाचवा चांद्र महिना, जुलै ते ऑगस्ट, आणि शिवाच्या व्रतांचा महिना. त्याचे सोमवार व्रताचे असतात, आणि पौर्णिमेला रक्षाबंधन येतं. |
| 20 ऑगबुधवार | प्रदोष व्रत | कृष्ण त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.श्रावणपाचवा चांद्र महिना, जुलै ते ऑगस्ट, आणि शिवाच्या व्रतांचा महिना. त्याचे सोमवार व्रताचे असतात, आणि पौर्णिमेला रक्षाबंधन येतं. |
| 21 ऑगगुरुवार | मासिक शिवरात्रीभद्रा 12:17 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | कृष्ण चतुर्दशीचौदावी तिथी, पौर्णिमा किंवा अमावास्येच्या अगदी आधीची. महाशिवरात्री कृष्ण पक्षातल्या चतुर्दशीला येते, आणि लग्नासाठी ही रिक्ता तिथी आहे.श्रावणपाचवा चांद्र महिना, जुलै ते ऑगस्ट, आणि शिवाच्या व्रतांचा महिना. त्याचे सोमवार व्रताचे असतात, आणि पौर्णिमेला रक्षाबंधन येतं. |
| 23 ऑगशनिवार | अमावास्या | अमावास्याअमावास्या, कृष्ण पक्षातली शेवटची तिथी, जेव्हा आकाशात चंद्र दिसतच नाही. हा पितरांच्या तर्पणाचा आणि श्राद्धाचा दिवस आहे, आणि दिवाळीची रात्रही अमावास्याच असते.श्रावणपाचवा चांद्र महिना, जुलै ते ऑगस्ट, आणि शिवाच्या व्रतांचा महिना. त्याचे सोमवार व्रताचे असतात, आणि पौर्णिमेला रक्षाबंधन येतं. |
| 27 ऑगबुधवार | विनायकी चतुर्थीभद्रा 03:44 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.भाद्रपदसहावा चांद्र महिना, ऑगस्ट ते सप्टेंबर. गणेश चतुर्थी आणि जन्माष्टमी याच महिन्यात येतात, आणि त्याच्या पौर्णिमेपासून पितृपक्ष सुरू होतो. |
| 31 ऑगरविवार | मासिक दुर्गाष्टमीभद्रा 11:55 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल अष्टमीआठवी तिथी, जिच्यावर दुर्गाष्टमी आणि जन्माष्टमी दोन्ही येतात. पूजेसाठी ही प्रबळ आहे, पण लग्नाच्या तारखांमधून ती वगळली जाते.भाद्रपदसहावा चांद्र महिना, ऑगस्ट ते सप्टेंबर. गणेश चतुर्थी आणि जन्माष्टमी याच महिन्यात येतात, आणि त्याच्या पौर्णिमेपासून पितृपक्ष सुरू होतो. |
| 3 सप्टेंबुधवार | एकादशीभद्रा 04:22 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.भाद्रपदसहावा चांद्र महिना, ऑगस्ट ते सप्टेंबर. गणेश चतुर्थी आणि जन्माष्टमी याच महिन्यात येतात, आणि त्याच्या पौर्णिमेपासून पितृपक्ष सुरू होतो. |
| 5 सप्टेंशुक्रवार | प्रदोष व्रत | शुक्ल त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.भाद्रपदसहावा चांद्र महिना, ऑगस्ट ते सप्टेंबर. गणेश चतुर्थी आणि जन्माष्टमी याच महिन्यात येतात, आणि त्याच्या पौर्णिमेपासून पितृपक्ष सुरू होतो. |
| 7 सप्टेंरविवार | पौर्णिमाभद्रा 12:43 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | पौर्णिमापूर्ण चंद्राची रात्र, शुक्ल पक्षातली पंधरावी तिथी. गुरुपौर्णिमा, कार्तिक पौर्णिमा आणि होळी याच तिथीला येतात, आणि हा दानाचा दिवस आहे.भाद्रपदसहावा चांद्र महिना, ऑगस्ट ते सप्टेंबर. गणेश चतुर्थी आणि जन्माष्टमी याच महिन्यात येतात, आणि त्याच्या पौर्णिमेपासून पितृपक्ष सुरू होतो. |
| 10 सप्टेंबुधवार | संकष्टी चतुर्थी | कृष्ण चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.भाद्रपदसहावा चांद्र महिना, ऑगस्ट ते सप्टेंबर. गणेश चतुर्थी आणि जन्माष्टमी याच महिन्यात येतात, आणि त्याच्या पौर्णिमेपासून पितृपक्ष सुरू होतो. |
| 17 सप्टेंबुधवार | एकादशी | कृष्ण एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.भाद्रपदसहावा चांद्र महिना, ऑगस्ट ते सप्टेंबर. गणेश चतुर्थी आणि जन्माष्टमी याच महिन्यात येतात, आणि त्याच्या पौर्णिमेपासून पितृपक्ष सुरू होतो. |
| 19 सप्टेंशुक्रवार | मासिक शिवरात्रीही तिथी सलग दोन दिवस निर्णायक क्षणाला व्यापते, म्हणून काही पंचांग हा सण दुसऱ्या दिवशी ठेवतात. दोन्ही वाचनं योग्य आहेत.भद्रा 11:54 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | कृष्ण चतुर्दशीचौदावी तिथी, पौर्णिमा किंवा अमावास्येच्या अगदी आधीची. महाशिवरात्री कृष्ण पक्षातल्या चतुर्दशीला येते, आणि लग्नासाठी ही रिक्ता तिथी आहे.भाद्रपदसहावा चांद्र महिना, ऑगस्ट ते सप्टेंबर. गणेश चतुर्थी आणि जन्माष्टमी याच महिन्यात येतात, आणि त्याच्या पौर्णिमेपासून पितृपक्ष सुरू होतो. |
| 19 सप्टेंशुक्रवार | प्रदोष व्रत | कृष्ण त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.भाद्रपदसहावा चांद्र महिना, ऑगस्ट ते सप्टेंबर. गणेश चतुर्थी आणि जन्माष्टमी याच महिन्यात येतात, आणि त्याच्या पौर्णिमेपासून पितृपक्ष सुरू होतो. |
| 21 सप्टेंरविवार | अमावास्या | अमावास्याअमावास्या, कृष्ण पक्षातली शेवटची तिथी, जेव्हा आकाशात चंद्र दिसतच नाही. हा पितरांच्या तर्पणाचा आणि श्राद्धाचा दिवस आहे, आणि दिवाळीची रात्रही अमावास्याच असते.भाद्रपदसहावा चांद्र महिना, ऑगस्ट ते सप्टेंबर. गणेश चतुर्थी आणि जन्माष्टमी याच महिन्यात येतात, आणि त्याच्या पौर्णिमेपासून पितृपक्ष सुरू होतो. |
| 25 सप्टेंगुरुवार | विनायकी चतुर्थीभद्रा 09:33 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.आश्विनसातवा चांद्र महिना, सप्टेंबर ते ऑक्टोबर. शारदीय नवरात्र त्याच्या शुक्ल पक्षात चालतं आणि विजयादशमीला पूर्ण होतं. |
| 30 सप्टेंमंगळवार | मासिक दुर्गाष्टमीभद्रा 05:23 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल अष्टमीआठवी तिथी, जिच्यावर दुर्गाष्टमी आणि जन्माष्टमी दोन्ही येतात. पूजेसाठी ही प्रबळ आहे, पण लग्नाच्या तारखांमधून ती वगळली जाते.आश्विनसातवा चांद्र महिना, सप्टेंबर ते ऑक्टोबर. शारदीय नवरात्र त्याच्या शुक्ल पक्षात चालतं आणि विजयादशमीला पूर्ण होतं. |
| 3 ऑक्टोशुक्रवार | एकादशीभद्रा 06:33 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.आश्विनसातवा चांद्र महिना, सप्टेंबर ते ऑक्टोबर. शारदीय नवरात्र त्याच्या शुक्ल पक्षात चालतं आणि विजयादशमीला पूर्ण होतं. |
| 4 ऑक्टोशनिवार | प्रदोष व्रत | शुक्ल त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.आश्विनसातवा चांद्र महिना, सप्टेंबर ते ऑक्टोबर. शारदीय नवरात्र त्याच्या शुक्ल पक्षात चालतं आणि विजयादशमीला पूर्ण होतं. |
| 7 ऑक्टोमंगळवार | पौर्णिमाभद्रा 10:53 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | पौर्णिमापूर्ण चंद्राची रात्र, शुक्ल पक्षातली पंधरावी तिथी. गुरुपौर्णिमा, कार्तिक पौर्णिमा आणि होळी याच तिथीला येतात, आणि हा दानाचा दिवस आहे.आश्विनसातवा चांद्र महिना, सप्टेंबर ते ऑक्टोबर. शारदीय नवरात्र त्याच्या शुक्ल पक्षात चालतं आणि विजयादशमीला पूर्ण होतं. |
| 10 ऑक्टोशुक्रवार | संकष्टी चतुर्थीही तिथी दोन निर्णायक क्षणांच्या मधेच सुरू होऊन संपते, म्हणून फक्त नियमावरून दिवस ठरत नाही. इथे तो दिवस दिला आहे ज्यात तिथीचा बहुतेक भाग येतो. | कृष्ण चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.आश्विनसातवा चांद्र महिना, सप्टेंबर ते ऑक्टोबर. शारदीय नवरात्र त्याच्या शुक्ल पक्षात चालतं आणि विजयादशमीला पूर्ण होतं. |
| 17 ऑक्टोशुक्रवार | एकादशी | कृष्ण एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.आश्विनसातवा चांद्र महिना, सप्टेंबर ते ऑक्टोबर. शारदीय नवरात्र त्याच्या शुक्ल पक्षात चालतं आणि विजयादशमीला पूर्ण होतं. |
| 18 ऑक्टोशनिवार | प्रदोष व्रत | कृष्ण त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.आश्विनसातवा चांद्र महिना, सप्टेंबर ते ऑक्टोबर. शारदीय नवरात्र त्याच्या शुक्ल पक्षात चालतं आणि विजयादशमीला पूर्ण होतं. |
| 19 ऑक्टोरविवार | मासिक शिवरात्रीभद्रा 02:46 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | कृष्ण चतुर्दशीचौदावी तिथी, पौर्णिमा किंवा अमावास्येच्या अगदी आधीची. महाशिवरात्री कृष्ण पक्षातल्या चतुर्दशीला येते, आणि लग्नासाठी ही रिक्ता तिथी आहे.आश्विनसातवा चांद्र महिना, सप्टेंबर ते ऑक्टोबर. शारदीय नवरात्र त्याच्या शुक्ल पक्षात चालतं आणि विजयादशमीला पूर्ण होतं. |
| 21 ऑक्टोमंगळवार | अमावास्या | अमावास्याअमावास्या, कृष्ण पक्षातली शेवटची तिथी, जेव्हा आकाशात चंद्र दिसतच नाही. हा पितरांच्या तर्पणाचा आणि श्राद्धाचा दिवस आहे, आणि दिवाळीची रात्रही अमावास्याच असते.आश्विनसातवा चांद्र महिना, सप्टेंबर ते ऑक्टोबर. शारदीय नवरात्र त्याच्या शुक्ल पक्षात चालतं आणि विजयादशमीला पूर्ण होतं. |
| 25 ऑक्टोशनिवार | विनायकी चतुर्थीभद्रा 03:48 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.कार्तिकआठवा चांद्र महिना, ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर, आणि हाच दिवाळीचा महिना. करवा चौथ, धनत्रयोदशी, छठ आणि कार्तिक पौर्णिमा सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 30 ऑक्टोगुरुवार | मासिक दुर्गाष्टमीभद्रा 09:50 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल अष्टमीआठवी तिथी, जिच्यावर दुर्गाष्टमी आणि जन्माष्टमी दोन्ही येतात. पूजेसाठी ही प्रबळ आहे, पण लग्नाच्या तारखांमधून ती वगळली जाते.कार्तिकआठवा चांद्र महिना, ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर, आणि हाच दिवाळीचा महिना. करवा चौथ, धनत्रयोदशी, छठ आणि कार्तिक पौर्णिमा सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 2 नोव्हेंरविवार | एकादशीभद्रा 07:32 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.कार्तिकआठवा चांद्र महिना, ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर, आणि हाच दिवाळीचा महिना. करवा चौथ, धनत्रयोदशी, छठ आणि कार्तिक पौर्णिमा सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 3 नोव्हेंसोमवार | प्रदोष व्रत | शुक्ल त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.कार्तिकआठवा चांद्र महिना, ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर, आणि हाच दिवाळीचा महिना. करवा चौथ, धनत्रयोदशी, छठ आणि कार्तिक पौर्णिमा सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 5 नोव्हेंबुधवार | पौर्णिमाभद्रा 08:44 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | पौर्णिमापूर्ण चंद्राची रात्र, शुक्ल पक्षातली पंधरावी तिथी. गुरुपौर्णिमा, कार्तिक पौर्णिमा आणि होळी याच तिथीला येतात, आणि हा दानाचा दिवस आहे.कार्तिकआठवा चांद्र महिना, ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर, आणि हाच दिवाळीचा महिना. करवा चौथ, धनत्रयोदशी, छठ आणि कार्तिक पौर्णिमा सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 8 नोव्हेंशनिवार | संकष्टी चतुर्थी | कृष्ण चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.कार्तिकआठवा चांद्र महिना, ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर, आणि हाच दिवाळीचा महिना. करवा चौथ, धनत्रयोदशी, छठ आणि कार्तिक पौर्णिमा सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 15 नोव्हेंशनिवार | एकादशी | कृष्ण एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.कार्तिकआठवा चांद्र महिना, ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर, आणि हाच दिवाळीचा महिना. करवा चौथ, धनत्रयोदशी, छठ आणि कार्तिक पौर्णिमा सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 17 नोव्हेंसोमवार | प्रदोष व्रत | कृष्ण त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.कार्तिकआठवा चांद्र महिना, ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर, आणि हाच दिवाळीचा महिना. करवा चौथ, धनत्रयोदशी, छठ आणि कार्तिक पौर्णिमा सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 18 नोव्हेंमंगळवार | मासिक शिवरात्रीभद्रा 08:27 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | कृष्ण चतुर्दशीचौदावी तिथी, पौर्णिमा किंवा अमावास्येच्या अगदी आधीची. महाशिवरात्री कृष्ण पक्षातल्या चतुर्दशीला येते, आणि लग्नासाठी ही रिक्ता तिथी आहे.कार्तिकआठवा चांद्र महिना, ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर, आणि हाच दिवाळीचा महिना. करवा चौथ, धनत्रयोदशी, छठ आणि कार्तिक पौर्णिमा सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 20 नोव्हेंगुरुवार | अमावास्या | अमावास्याअमावास्या, कृष्ण पक्षातली शेवटची तिथी, जेव्हा आकाशात चंद्र दिसतच नाही. हा पितरांच्या तर्पणाचा आणि श्राद्धाचा दिवस आहे, आणि दिवाळीची रात्रही अमावास्याच असते.कार्तिकआठवा चांद्र महिना, ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर, आणि हाच दिवाळीचा महिना. करवा चौथ, धनत्रयोदशी, छठ आणि कार्तिक पौर्णिमा सगळं याच महिन्यात येतं. |
| 24 नोव्हेंसोमवार | विनायकी चतुर्थीभद्रा 09:22 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.मार्गशीर्षनववा चांद्र महिना, नोव्हेंबर ते डिसेंबर, ज्याला अग्रहायण किंवा अगहन असंही म्हणतात. गीता जयंती त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. |
| 28 नोव्हेंशुक्रवार | मासिक दुर्गाष्टमीभद्रा 12:28 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल अष्टमीआठवी तिथी, जिच्यावर दुर्गाष्टमी आणि जन्माष्टमी दोन्ही येतात. पूजेसाठी ही प्रबळ आहे, पण लग्नाच्या तारखांमधून ती वगळली जाते.मार्गशीर्षनववा चांद्र महिना, नोव्हेंबर ते डिसेंबर, ज्याला अग्रहायण किंवा अगहन असंही म्हणतात. गीता जयंती त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. |
| 1 डिसेंसोमवार | एकादशीभद्रा 07:01 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.मार्गशीर्षनववा चांद्र महिना, नोव्हेंबर ते डिसेंबर, ज्याला अग्रहायण किंवा अगहन असंही म्हणतात. गीता जयंती त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. |
| 2 डिसेंमंगळवार | प्रदोष व्रत | शुक्ल त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.मार्गशीर्षनववा चांद्र महिना, नोव्हेंबर ते डिसेंबर, ज्याला अग्रहायण किंवा अगहन असंही म्हणतात. गीता जयंती त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. |
| 4 डिसेंगुरुवार | पौर्णिमाही तिथी दोन निर्णायक क्षणांच्या मधेच सुरू होऊन संपते, म्हणून फक्त नियमावरून दिवस ठरत नाही. इथे तो दिवस दिला आहे ज्यात तिथीचा बहुतेक भाग येतो.भद्रा 06:41 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | पौर्णिमापूर्ण चंद्राची रात्र, शुक्ल पक्षातली पंधरावी तिथी. गुरुपौर्णिमा, कार्तिक पौर्णिमा आणि होळी याच तिथीला येतात, आणि हा दानाचा दिवस आहे.मार्गशीर्षनववा चांद्र महिना, नोव्हेंबर ते डिसेंबर, ज्याला अग्रहायण किंवा अगहन असंही म्हणतात. गीता जयंती त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. |
| 7 डिसेंरविवार | संकष्टी चतुर्थी | कृष्ण चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.मार्गशीर्षनववा चांद्र महिना, नोव्हेंबर ते डिसेंबर, ज्याला अग्रहायण किंवा अगहन असंही म्हणतात. गीता जयंती त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. |
| 15 डिसेंसोमवार | एकादशी | कृष्ण एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.मार्गशीर्षनववा चांद्र महिना, नोव्हेंबर ते डिसेंबर, ज्याला अग्रहायण किंवा अगहन असंही म्हणतात. गीता जयंती त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. |
| 17 डिसेंबुधवार | प्रदोष व्रत | कृष्ण त्रयोदशीतेरावी तिथी, शिवाच्या प्रदोष व्रताची. कार्तिकातली त्रयोदशी म्हणजेच धनत्रयोदशी, आणि त्या दिवशी धातू खरेदी करण्याची परंपरा आहे.मार्गशीर्षनववा चांद्र महिना, नोव्हेंबर ते डिसेंबर, ज्याला अग्रहायण किंवा अगहन असंही म्हणतात. गीता जयंती त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. |
| 18 डिसेंगुरुवार | मासिक शिवरात्रीभद्रा 03:47 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | कृष्ण चतुर्दशीचौदावी तिथी, पौर्णिमा किंवा अमावास्येच्या अगदी आधीची. महाशिवरात्री कृष्ण पक्षातल्या चतुर्दशीला येते, आणि लग्नासाठी ही रिक्ता तिथी आहे.मार्गशीर्षनववा चांद्र महिना, नोव्हेंबर ते डिसेंबर, ज्याला अग्रहायण किंवा अगहन असंही म्हणतात. गीता जयंती त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. |
| 19 डिसेंशुक्रवार | अमावास्याही तिथी सलग दोन दिवस निर्णायक क्षणाला व्यापते, म्हणून काही पंचांग हा सण दुसऱ्या दिवशी ठेवतात. दोन्ही वाचनं योग्य आहेत. | अमावास्याअमावास्या, कृष्ण पक्षातली शेवटची तिथी, जेव्हा आकाशात चंद्र दिसतच नाही. हा पितरांच्या तर्पणाचा आणि श्राद्धाचा दिवस आहे, आणि दिवाळीची रात्रही अमावास्याच असते.मार्गशीर्षनववा चांद्र महिना, नोव्हेंबर ते डिसेंबर, ज्याला अग्रहायण किंवा अगहन असंही म्हणतात. गीता जयंती त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. |
| 23 डिसेंमंगळवार | विनायकी चतुर्थीही तिथी सलग दोन दिवस निर्णायक क्षणाला व्यापते, म्हणून काही पंचांग हा सण दुसऱ्या दिवशी ठेवतात. दोन्ही वाचनं योग्य आहेत.भद्रा 01:11 म.उ. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल चतुर्थीप्रत्येक पक्षातली चौथी तिथी, गणपतीची तिथी, जी संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थी म्हणून पाळली जाते. ही रिक्ता तिथीही आहे, म्हणून या दिवशी लग्न ठरवत नाहीत.पौषदहावा चांद्र महिना, डिसेंबर ते जानेवारी. त्यातला बहुतेक काळ सूर्य धनु राशीत असतो, म्हणून मकर संक्रांतीपर्यंत लग्नं थांबतात. |
| 28 डिसेंरविवार | मासिक दुर्गाष्टमीभद्रा 12:39 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल अष्टमीआठवी तिथी, जिच्यावर दुर्गाष्टमी आणि जन्माष्टमी दोन्ही येतात. पूजेसाठी ही प्रबळ आहे, पण लग्नाच्या तारखांमधून ती वगळली जाते.पौषदहावा चांद्र महिना, डिसेंबर ते जानेवारी. त्यातला बहुतेक काळ सूर्य धनु राशीत असतो, म्हणून मकर संक्रांतीपर्यंत लग्नं थांबतात. |
| 30 डिसेंमंगळवार | एकादशीही तिथी दोन निर्णायक क्षणांच्या मधेच सुरू होऊन संपते, म्हणून फक्त नियमावरून दिवस ठरत नाही. इथे तो दिवस दिला आहे ज्यात तिथीचा बहुतेक भाग येतो.भद्रा 05:01 म.पू. पर्यंतसातवं चर करण, ज्याला भद्रा म्हणतात. नवं काम हे करण संपेपर्यंत थांबतं, पण आधीच सुरू झालेला प्रवास चालू राहतो. | शुक्ल एकादशीप्रत्येक पक्षातली अकरावी तिथी, म्हणजे चांद्र महिन्यात दोनदा. बहुतेक व्रतं याच दिवशी केली जातात, आणि या दिवशी धान्य वर्ज्य असतं.पौषदहावा चांद्र महिना, डिसेंबर ते जानेवारी. त्यातला बहुतेक काळ सूर्य धनु राशीत असतो, म्हणून मकर संक्रांतीपर्यंत लग्नं थांबतात. |
हिंदू कॅलेंडर
वर्षानुसार कॅलेंडर
पूर्ण वर्ष एकाच तक्त्यात. सगळे मुख्य सण आणि सगळी मासिक व्रतं, प्रत्येकाच्या तिथीसह.
हिंदू कॅलेंडर
या तारखा कशा काढल्या जातात
प्रत्येक सण म्हणजे एक चांद्र महिना, एक पक्षचांद्र महिन्याचा उजेडाचा किंवा अंधाराचा पंधरवडा. शुक्ल पक्ष अमावास्येपासून पौर्णिमेपर्यंत चालतो आणि कृष्ण पक्ष पौर्णिमेपासून अमावास्येपर्यंत. आणि एक तिथी. महिना हाच भाग बहुतेक कॅलेंडर चुकवतात, कारण चांद्र महिन्याचं नाव सूर्यावरून पडतं. सूर्यसूर्य. तो वडील, अधिकार आणि तुमच्यातल्या दिसू पाहणाऱ्या भागाचा ग्रह आहे, आणि आरोग्य व पाठीचा कणाही त्याच्याकडे आहेत. मीनेत असताना सुरू होणारा महिना चैत्रपहिला चांद्र महिना, मार्च आणि एप्रिलच्या दरम्यान. त्याची शुक्ल प्रतिपदा म्हणजे नववर्ष, ज्याला गुढीपाडवा आणि उगादी म्हणतात, आणि त्यानंतर राम नवमी येते., मेषेत असताना सुरू होणारा वैशाखदुसरा चांद्र महिना, एप्रिल ते मे. त्याच्या शुक्ल पक्षात अक्षय्य तृतीया येते, आणि बुद्ध पौर्णिमेला तो संपतो., आणि असंच राशीचक्रात पुढे.
हाच नियम अधिक महिनाही ठरवतो. बारा चांद्र महिने 354 दिवसांचे आणि वर्ष 365 दिवसांचं, म्हणून दर दोन-तीन वर्षांनी एखाद्या चांद्र महिन्यात एकही संक्रांतज्या दिवशी सूर्य एका राशीतून निघून पुढच्या राशीत जातो तो दिवस, म्हणजे वर्षात बारा वेळा. जानेवारीतली मकर संक्रांत सगळ्यात जास्त साजरी होते. येत नाही. तोच अधिक महिनाकॅलेंडर ऋतूंबरोबर राहावं म्हणून साधारण दर तिसऱ्या वर्षी जोडला जाणारा जादा चांद्र महिना. यात कोणतंही शुभ काम सुरू केलं जात नाही.. त्याचं नाव पुढच्या महिन्यासारखंच असतं, आणि त्यात कोणताही सण येत नाही. तो चुकला तर वर्षभरातले पुढचे सगळे सण एक महिना आधी येऊन पडतात.
मग दुसरा प्रश्न येतो, जो जास्त अवघड आहे. तिथी 21.5 ते 26 तासांची असते, म्हणून ती कॅलेंडरच्या दिवसाशी जुळत नाही. विधी प्रत्यक्ष ज्या वेळी केला जातो त्या वेळी तिथी असणं आवश्यक आहे. गणेश चतुर्थीची स्थापना माध्यान्हाला होते, विजयादशमी दिवसाच्या चौथ्या पंचमांशात, दिवाळी सूर्यास्तानंतरच्या प्रदोषात, महाशिवरात्री सौर मध्यरात्रीला, आणि करवा चौथ चंद्रोदयाला. सूर्योदयाची तिथी हा फक्त सर्वसाधारण नियम आहे.
हिंदू कॅलेंडर
प्रश्न
- दुसरी साइट वेगळी तारीख का दाखवते?
- साधारण तीनपैकी एक कारण असतं. कदाचित ती ज्या सणाचा विधी माध्यान्हाला किंवा मध्यरात्री असतो त्यासाठी सूर्योदयाची तिथी घेत असेल, त्यामुळे साधारण दर तीन वर्षांतून एकदा तारीख एक दिवसाने सरकते. कदाचित ती पौर्णिमांतज्या गणनेत चांद्र महिना पौर्णिमेला पूर्ण होतो ती गणना. उत्तर भारत अशी गणना करतो, म्हणून कृष्ण पक्षात तिथल्या महिन्याचं नाव एक पुढे चालतं. महिन्याचं नाव अमांतज्या गणनेत चांद्र महिना अमावास्येला पूर्ण होतो ती गणना. महाराष्ट्र, गुजरात आणि दक्षिण भारत अशीच गणना करतात, आणि इथल्या तिथी याच पद्धतीने काढल्या जातात. गणनेत वापरत असेल, त्यामुळे तारीख पूर्ण एक महिना सरकते. किंवा तिथी खरंच सलग दोन दिवस निर्णायक क्षणाला व्यापते, अशा वेळी दोन्ही तारखा योग्य आहेत आणि हे पान त्या सणासोबत तसं लिहितं.
- हे पान अमांत वापरतं की पौर्णिमांत?
- गणना अमांतमध्ये होते आणि दोन्ही नावं दाखवली जातात. कृष्ण पक्षात दोन्ही पद्धती अर्ध्या महिन्याच्या अंतराने चालतात, म्हणून महाशिवरात्री पुण्यात माघअकरावा चांद्र महिना, जानेवारी ते फेब्रुवारी. प्रयागला स्नानाचा महिना हाच, आणि वसंत पंचमी त्याच्या शुक्ल पक्षात येते. कृष्ण चतुर्दशीचौदावी तिथी, पौर्णिमा किंवा अमावास्येच्या अगदी आधीची. महाशिवरात्री कृष्ण पक्षातल्या चतुर्दशीला येते, आणि लग्नासाठी ही रिक्ता तिथी आहे. असते आणि दिल्लीत फाल्गुनबारावा आणि शेवटचा चांद्र महिना, फेब्रुवारी ते मार्च. त्याच्या पौर्णिमेला होळी पेटते, आणि पुढच्या महिन्यापासून वर्ष बदलतं. कृष्ण चतुर्दशी. रात्र एकच, महिन्यांची नावं दोन. एकात गणना करून दोन्ही दाखवल्यामुळेच उत्तर भारतीय स्रोतातून घेतलेला नियम एक महिना चुकत नाही.
- अधिक महिना म्हणजे काय?
- जेव्हा एखाद्या चांद्र महिन्यात एकही संक्रांतज्या दिवशी सूर्य एका राशीतून निघून पुढच्या राशीत जातो तो दिवस, म्हणजे वर्षात बारा वेळा. जानेवारीतली मकर संक्रांत सगळ्यात जास्त साजरी होते. येत नाही, तेव्हा जोडला जाणारा जास्तीचा महिना. त्याचं नाव पुढच्या महिन्यासारखंच असतं, म्हणून एका वर्षात अधिक श्रावणपाचवा चांद्र महिना, जुलै ते ऑगस्ट, आणि शिवाच्या व्रतांचा महिना. त्याचे सोमवार व्रताचे असतात, आणि पौर्णिमेला रक्षाबंधन येतं. आणि मग निजनिज मास, म्हणजे खरा महिना. अधिक मास एखाद्या महिन्याचं नाव घेतो तेव्हा त्या जोडीतला दुसरा महिना निज म्हणवला जातो, आणि त्या नावाचे सगळे सण त्यातच होतात. श्रावण दोन्ही येऊ शकतात. त्यात कोणताही सण नसतो. याच कारणामुळे 2020 मध्ये शारदीय नवरात्र सप्टेंबरऐवजी 17 ऑक्टोबरला सुरू झालं.
- या तारखा माझ्या शहरासाठी बरोबर आहेत का?
- हो, भारतात कुठेही. भारतीय पंचांगं एका संदर्भ रेखांशावर आधारित एकच राष्ट्रीय कॅलेंडर छापतात, कारण शहरानुसार बदलणारी दिवाळी काही कामाची नाही. ज्या सूर्योदय, सूर्यास्त आणि चंद्रोदयावर नियम तपासला जातो ते देशभर एका तासापेक्षा खूप कमी पुढे-मागे होतात, आणि त्यामुळे तिथी कोणत्या दिवशी येते हे जवळजवळ कधीच बदलत नाही.